مستقيماً از مصر، يا از منشأ قديم ديگري به اروپا برده شده باشد، يا خود اروپاييان مستقلاً آن را كشف كرده باشند. يكي از قديميترين اسناد لاتيني در اينباره گفتگويي است ميان يك دانشمند و يك بازدار، كه در محاورههاي راهب و نحوي انگليسي ايلفريك (نيمهٴ دوم سدهٴ دهم)، آمده است. براي قبول اين كه بازداري اروپا از مسلمانان سرچشمه گرفته است دلايل كافي در دست نيست، ولي شك نيست كه تا بعد از جنگهاي صليبي واقعاً رواج عام نيافته بود (اگر اين اصطلاح براي يك چنين ورزش اشرافي مناسب باشد). بيشك معلومات بهتر و وسيعتر در زمينهٴ بازداري در سدهٴ دوازدهم، و پساز آن ناشي از نفوذ شرقي بود. جالب است كه اعمال و زبان بازداري در شرق و غرب يكي است.
با اينهمه، قديميترين رسالهٴ لاتيني در اين زمينه كه بهدست ما رسيده از آدلارد باثي سابقالذكر است. (آدلارد به رسالهٴ قديميتري اشاره ميكند، به نام
كتاب قواعد هارولد، كه گم شده است). رسالهٴ آدلارد از نفوذ عربي بركنار است و از نسخههاي قديم انگليسي براي درمان پرندگان شكاري استفاده شده است.
رسالهٴ قديم ديگري در زمينهٴ شكار را ويليام، بازدار روجر دوم، پادشاه سيسيل، تأليف كرد.
اصل آن گم شده است، ولي منتخباتي از آن را در آثار فردريك دوم، آلبرت كبير و غيره ميتوان يافت.
ج. بيزانس
دربارهٴ ميخائيل گلوكاس ¿ فصل يازدهم مربوط به تاريخنويسي.
دربارهٴ يوآنس تزتزس ¿ فصل چهارم مربوط به زمينهٴ فلسفي.
د. چين
چئن ـ فو1
در حدود 1149، ميزيست. دانشمند كشاورزي چيني. در 1149، رسالهٴ كوتاهي در سه فصل در باب مزرعهداري نوشت،2 كه از كشاورزي، دامداري، و پرورش كرم ابريشم بحث ميكند.
دربارهٴ پن تسئائو ¿ فصل دهم مربوط به طب.